Tác dụng chữa bệnh dạ dày của lá khôi tía

Theo kinh nghiệm dân gian cũng như nhiều công trình nghiên cứu khoa học, lá Khôi tía (lá của cây Khôi tía– còn gọi là Cây độc lực, Đơn tướng quân, Cây lá khôi, Khôi nhung,) là một loại thảo dược có tác dụng tốt cho người đau dạ dày.

Ngày nay bệnh viêm loét dạ dày khá phổ biến ở Việt Nam và đang có xu hướng tăng mà nguyên nhân chính là do lối sống công nghiệp (sống vội ăn nhanh), ô nhiễm môi trường và thực phẩm chứa nhiều hóa chất.

Quan niệm đông y về bệnh đau dạ dày

Theo y học cổ truyền, đau dạ dày thuộc phạm vi “Vị quản thống”. Nguyên nhân cơ chế bệnh sinh là do ăn uống không điều độ, ăn nhiều thức ăn sống, lạnh, cay, béo (những thức ăn này làm bê trệ, sinh thấp nhiệt, tổn thương tì vị, làm cơ chế thăng giáng của tỳ vị mất điều hòa, khí huyết vận hành không thông dẫn tới khí trệ huyết ứ); dùng nhiều rượu, hút nhiều thuốc lá. Ngoài ra, những người có tình chí không thoải mái, hay cáu giận cũng sẽ ảnh hưởng đến chức năng sơ tiết can, can khí uất kết, xâm phạm vị, dẫn tới can vị bất hòa, hoặc khí vị nghịch lên; người lao động mệt mỏi quá ảnh hưởng đến công năng vận hóa của tỳ vị, công năng thăng giáng mất điều hòa mà sinh bệnh. Thông thường người bệnh có triệu chứng đau bụng vùng thượng vị – cơn đau không dữ dội, có cảm giác đau nóng rát, trướng bụng sau bữa ăn, ợ hơi hay ợ chua, khi khám ấn ở vùng thượng vị thấy tức, gõ vùng thượng vị thấy đau….

Một số biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra nếu bệnh không được điều trị kịp thời như: xuất huyết dạ dày, thủng dạ dày, hẹp môn vị, loét xuyên thấu dính dạ dày, ung thư nửa mô dạ dày.

Rất nhiều người khi điều trị đau dạ dày tại bệnh viện nhiều năm mà bệnh vẫn không hề thuyên giảm. Và khi người ta tìm tới với các phương thuốc dân gian thì bệnh lại tiến triển tốt hơn rất nhiều, kiên trì điều trị bệnh và áp dụng các biện pháp phòng ngừa thì bệnh có thể khỏi hẳn khỏi hẳn. Nổi bật trong đó dân gian mình có một loại thảo dược điều trị bệnh đau dạ dày hiệu quả đó là lá khôi tía (Lá của cây khôi – còn gọi là Cây độc lực, Đơn tướng quân, Cây lá khôi, Khôi nhung). Nhiều công trình nghiên cứu khoa học cũng đã chứng minh lá Khôi tía là một loại thảo dược có tác dụng tốt cho người đau dạ dày.

Vài nét về cây lá khôi tía

Trong dân gian có hai loại cây khôi khác nhau, Khôi trắng và khôi tía. Cả hai loại trên đều được dùng làm thuốc chữa đau dạ dày, nhưng dân gian thường ưa dùng loại khôi tía hơn.

Khôi tía có tên khoa học Ardisia sylvestris,  là một loài thực vật có hoa trong họ Anh Thảo, cây nhỏ cao tới 2m, thân rỗng xốp, ít phân nhánh. Lá tập trung ở đầu ngọn hay các nhánh bên; phiến lá thon ngược dài 15-40cm, rộng 6-10cm, mặt trên màu lục sẫm mịn như nhung, mặt dưới màu tím đỏ, gân nổi hình mạng lưới, mép lá có răng cưa nhỏ. Hoa mọc thành chùm, dài 10-15m, màu trắng pha hồng tím gồm 5 lá đài và 3 cánh hoa. Quả mọng, khi chín màu đỏ. Hoa tháng 5-7, quả tháng  8-9.

Khôi tía phân bố rải rác ở các tỉnh miền núi phía bắc và trung như: Lào Cai (Sapa), Lạng Sơn (Hữu Lũng), Quảng Ninh, Vĩnh phúcc (Tam Đảo), Hà Tây (Ba Vì), Ninh Bình (Cúc Phương),Hòa Bình, Thanh Hóa (Lang Chánh, Ngọc Lạc, Thạch Thành), Nghệ An (Qùi Châu), Quảng Trị, Thừa Thiên Huế (Phú Lộc), Quảng Nam – Đà Nẵng.

Công dụng của lá khôi tía

Thành phần hóa học chính trong lá khôi tía là tanin và glucosid có tác dụng chống viêm, làm se vết loét, làm liền sẹo và giảm sự gia tăng axit dạ dày, kích thích lên da non và làm lành dạ dày, tá tràng  một cách nhanh chóng. Nhờ cơ chế này, lá Khôi tía đặc biệt hiệu quả trong điều trị dạ dày tá tràng, làm giảm bớt ợ chua, nóng rát vùng thượng vị, giúp người bệnh có cảm giác dễ chịu khoan khoái, nhẹ bụng.

Nước sắc lá khôi tía không chỉ có tác dụng giảm đau, giảm dịch vị xuống mức bình thường ở những bệnh nhân đau dạ dày mà còn có tác dụng ức chế sự phát triển của vi khuẩn HP rất hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình điều trị loét dạ dày tá tràng. Ngoài ra còn giúp bệnh nhân ăn ngon và ngủ tốt hơn.

Một số bài thuốc chữa đau dạ dày từ lá khôi tía

Nhân dân miền ngược vùng Lang Chánh, Ngọc Lạc tỉnh Thanh hoá thường dùng lá Khôi chế biến, sắc uống chữa đau bụng. Hội Đông y Thanh hoá đã kếp hợp dùng lá Khôi (80g), lá Bồ công anh (40g) và lá Khổ sâm (12g) sắc uống chữa đau dạ dày; có thể gia thêm lá Cam thảo dây (20g). Sắc với 1,5 lít nước trong thời gian 20 phút, chắt nước uống ngày 3 lần trước bữa ăn 30 phút ( Uống và lúc đói ).

Bài thuốc trên của hội đông y tỉnh Thanh hóa tỏ ra vô cùng hiệu quả, kết quả cho thấy: Chỉ sau 1 tuần dùng bài thuốc trên có đến 95 % bệnh nhân đau dạ dày đã có kết quả: hết đau, đầy hơi, có cảm giác thèm ăn, ăn ngon miệng và người dễ chịu. Sau 1 tháng điều trị liên tục: có đến 80% bệnh nhân đau dạ dày đã khỏi hoàn toàn. Đây là một thông tin tốt cho các bệnh nhân bị viêm loét dạ dày, hành tá tràng.

Nhiều địa phương khác ở tỉnh Nghệ an cũng dùng lá Khôi chữa đau dạ dày. Lá Khôi được dùng với lá Vối, lá Hoè nấu nước tắm cho trẻ bị sài lở, hoặc giã với lá Vối trộn với dầu vừng đắp nhọt cho trẻ. Đồng bào Dao dùng rễ cây Khôi thái nhỏ phơi khô ngâm rượu uống cho bổ huyết, lại dùng sắc uống chữa kiết lỵ ra máu, đau yết hầu và đau cơ nhục.

Add Comment